الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
87
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
و حتى گاهى حرف خود را فراموش مىنمايد ، هر چند آن شخص بزرگ نهايت محبت و علاقه را به او و همه دارد ، و كار خلافى نيز از اين شخص سرنزده است ، اين نوع ترس ، بازتاب و عكس العمل درك عظمت است . قرآن مجيد مىگويد : لَوْ أَنْزَلْنا هذَا الْقُرْآنَ عَلى جَبَلٍ لَرَأَيْتَه خاشِعاً مُتَصَدِّعاً مِنْ خَشْيَةِ اللَّه : « اگر اين قرآن را بر كوه نازل مىكرديم ، خاشع و ترسان و از خوف خدا شكافته مىشد » ( حشر - 21 ) و نيز مىخوانيم « إِنَّما يَخْشَى اللَّه مِنْ عِبادِه الْعُلَماءُ » تنها بندگان عالم و آگاه از عظمت خدا ، از او مىترسند « ( فاطر - 28 ) . و به اين ترتيب پيوندى ميان آگاهى و خوف ، همواره بر قرار است ، بنا بر اين اشتباه است ، كه ما سرچشمه خوف و خشيت را تنها عدم انجام وظايف و مسئوليتها بدانيم . سپس دومين صفت آنها را چنين بيان مىكند : آنها همواره در مسير « تكامل » پيش مىروند و لحظه اى آرام ندارند ، « و هنگامى كه آيات خدا بر آنها خوانده شود بر ايمانشان افزوده مىشود » ( * ( وَإِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُه زادَتْهُمْ إِيماناً ) * ) نمو و تكامل ، خاصيت همه موجودات زنده است ، موجود فاقد نمو و تكامل يا مرده است و يا در سراشيبى مرگ قرار گرفته ، مؤمنان راستين ، ايمانى زنده دارند ، كه نهالش با آبيارى از آيات خدا روز بروز نمو بيشتر و گلها و شكوفهها و ميوههاى تازه ترى پيدا مىكند ، آنها هم چنان مردگان زنده نما در جا نمىزنند ، و در يك حال ركود و يك نواختى مرگبار نيستند ، هر روز كه نو مىشود فكر و ايمان و صفات آنها هم نو مىشود . سومين صفت بارز آنها اين است كه « تنها بر پروردگار خويش تكيه و توكل مىكنند » ( * ( وَعَلى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ ) * ) . افق فكر آنها آن چنان بلند است كه از تكيه كردن بر مخلوقات ضعيف و